Eloy Werz keizerszilver

Collectiestuk van de maand

Elke maand wordt een collectiestuk van Museum W in de schijnwerpers gezet
September 2021

Deze keer de spotlight op een schets uit 2010 van de Weerter edelsmid Eloy Werz (1932 - 2011). Het betreft het bijzondere ontwerp voor het keizerszilver van de Schutterij Sint Oda Weert. Maar daarover later meer. Eerst leggen we een haakje naar enkele historische achtergronden van de genderverschillen binnen de schutterijen. 

Koningsvogelschieten
Voor de schutterijen is het belangrijkste schietmoment het zogeheten koningsvogelschieten. Degenen die deze wedstrijd wint, mag zich een jaar lang koning noemen en draagt de eer en waardigheid van de schutterij en wordt omhangen met koningszilver. Vaak een vest of keten met alle schildjes van de winnaars van voorgaande jaren. De koning van dat jaar schenkt vervolgens ook zelf een zilveren aandenken aan de vereniging. 

Mannenbolwerk
De Limburgse schutterswereld stond lange tijd bekend als een uiterst conservatief mannenbolwerk waarin voor vrouwen geen gelijkwaardige plaats was. Ze mochten niet meeschieten en konden dus nooit koning van de vereniging worden.
Dit veranderde geleidelijk aan na de jaren zestig toen er steeds meer protesten kwamen tegen deze uitsluiting van vrouwen. En in de jaren zeventig komen er langzaamaan meer vrouwen bij verschillende schutterijen. Eerst als koningin naast de echtgenoot die zich koning had geschoten. Zo schoot in 1974 Rien Opbroek zich als eerste dame zelf koningin van schutterij St. Martinus Horn. En schutterij St. Jozeph Waubach liet in de beginjaren zeventig van de vorige eeuw Mariette Scholtz meeschieten. Zij won en werd zelfs de (weliswaar niet erkende) eerste keizerin in Limburg. Een titel die je krijgt wanneer je drie jaar achter elkaar wint. In Waubach raakte men gewend aan deze nieuwe rol van vrouwen binnen de vereniging, maar op het jaarlijkse Oud-Limburgs Schuttersfeest (OLS) kreeg Scholtz veelvuldig laatdunkende opmerkingen. 

Keizerszilver 2010 Erna Heijerjans
Voor de schutterij Sint Oda Weert werd in 2010 het keizerszilver ontworpen en gemaakt door zilversmid Eloy Werz. In de collectie van Museum W is daarvan de prachtige schets bewaard gebleven. Aangezien Erna Heijerjans dat jaar de eerste officiële keizerin van de vereniging is, heeft hij voor het ontwerp een bijzonder symbool gekozen: onder een gestileerde kroon hangt het internationale symbool voor de vrouw waarbinnen een gekroonde vogel is geplaatst. Zo geeft de keizerin, iedere keer als zij zich 'in functie' naar buiten manifesteert, een duidelijk signaal af over de gelijke waarde van man en vrouw in het algemeen en in de Limburgse schutterswereld in het bijzonder.

Schutterij Sint Oda Weert 2010Erna Heijerjans draagt haar Keizerszilver ontworpen en gemaakt door Eloy Werz

Eloy Werz
ontwerp keizerszilver Sint Oda Weert 2010
potlood en inkt op papier en kalkeerpapier, 1 x 1 cm
verwerving: 2011
inventarisnummer: 

Ontwerpschets Keizerszilver, Elroy Werz, 2010