I DIDN’T CROSS THE BORDER, THE BORDER CROSSED ME
Van 18 oktober 2026 t/m 14 maart 2027
Trespasser. Dwarsligger. Pionier. Overloper. Tussenruimte. Schemergebied. Niemandsland. Limbo. Waar mensen zijn, zijn grenzen. En waar grenzen zijn, worden ze betwist, overschreden, opgerekt, bewaakt en bevochten.
Grenzen zijn denkbeeldige lijnen: subjectief, eindeloos en abstract. Toch krijgen ze ingrijpende betekenis zodra ze worden vastgelegd: op een kaart, in een wet, of in ons collectieve bewustzijn. Dat geldt niet alleen voor fysieke grenzen, maar ook voor onzichtbare maatschappelijke en normatieve scheidslijnen. Deze grenzen, gevormd door overtuigingen, verwachtingen en ideeën, nestelen zich diep in ons denken. Ze bieden houvast, maar beperken ook. Ze scheppen barrières tussen wat we als acceptabel of afwijkend beschouwen, tussen normaal en anders.
De groepstentoonstelling I Didn't Cross The Border, The Border Cossed Me daagt ons uit om stil te staan bij de grenzen die we dagelijks trekken. Wat gebeurt er als deze grenzen verschuiven? Kunnen ze zelfs verdwijnen? De deelnemende kunstenaars bevragen met hun werk opgelegde scheidslijnen en ogenschijnlijke vanzelfsprekendheden. Ze verzetten zich tegen het begrenzen van landen, domeinen, ideeën, seksualiteit, fantasieën, cultuur, politiek en identiteit.
.jpeg?hid=img;w=291)
2017 (Bruikleen collectie Jo Brunenberg)
Fysieke grenzen; border thinking
Een landsgrens is vaak niet slechts een geografisch verschil. Ze heeft een diepgaande invloed op de identiteit, cultuur en geleefde ervaring van mensen die zich aan verschillende kanten van de grens bevinden. Daarmee wordt de grens niet enkel een fysiek obstakel, maar ook een psychologische barrière die iemands identiteit, gemeenschap en geschiedenis beïnvloedt. Door fysieke grenzen te bevragen of zelfs los te laten, ontstaat er ruimte voor nieuwe mogelijkheden. Juist op het grensgebied waar verschillende mensen, culturen en identiteiten elkaar ontmoeten, ontstaat ruimte voor alternatieve manieren van denken, weten en handelen die normatieve grenzen en kennisproductie uitdagen. In de tentoonstelling is werk te zien van kunstenaars die zich verzetten tegen opgedrongen landsgrenzen en de psychologische invloed van grenzen op hun dagelijks leven.
Onzichtbare scheidslijnen
Naast fysieke grenzen bestaan er ontelbare onzichtbare scheidslijnen: normen, gedragingen en uitingsvormen die diep genesteld zijn in ons denken. Deze beïnvloeden niet alleen hoe we de ander zien, maar ook hoe we onszelf definiëren. In de tentoonstelling worden werken gepresenteerd die deze onzichtbare grenzen verkennen. Zo toont Hemaseh Manawi Rad textiele werken die, vanuit een Iraans-Nederlands perspectief, het complexe thuisgevoel voor mensen met een migratieachtergrond in de Nederlandse maatschappij onderzoeken. Anne Silverstrand Forest daartegenover creëert een eigen, hybride beeldtaal, gevormd door haar opvoeding als Amerikaanse in Nederland, omringd door de Russisch-Orthodoxe gemeenschap. Haar werk mengt Nederlandse, Amerikaanse en Russisch-Orthodoxe visuele tradities tot een wereld die tegelijkertijd kritisch en escapistisch is: een vlucht uit het alledaagse, maar ook een spiegel voor de samenleving.
Queer spaces
De LHBTIQ+-gemeenschap, en in het bijzonder personen die zich identificeren als queer, leeft vaak buiten de traditionele normen van gender en seksualiteit. Queerness is niet zomaar een identiteit, maar een actieve houding: een verzet tegen binaire tegenstellingen en scheidslijnen die door macht worden opgelegd. Grenzen zijn hierbij geen vaste lijnen, maar doorlatende en betwistbare ruimtes die bewegingsvrijheid en identiteit beperken, en juist daarom uitnodigingen tot overschrijding. In de tentoonstelling is uitdrukkelijk ruimte gemaakt voor kunstenaars uit de queergemeenschap, die deze grenzen verkennen en uitdagen.
Kunstenaars
Verspreid over de vier tentoonstellingszalen op de begane grond zijn ruim 30 kunstwerken te zien van: Maja Irene Bolier, Denis Dailleux, Eli Content, Miriam Cahn, Nan Goldin, Frans van Hoek, Susanne Khalil Yusef, Duane Michals, Dakota Magdalena Mokhammad, Prins Nicolas, Hemaseh Manawi Rad, Anne Silverstrand Forest, Denys Shantar, Leon Stoffelen, Koes Staassen, Silvia B., Charles Vos en Hanneke Wetzer.
Tentoonstellingsvormgeving en spoken word
De tentoonstelling wordt vormgegeven door de gerenommeerde ontwerpers Kiki van Eijk en Joost van Bleiswijk van ontwerpstudio Kiki & Joost uit Eindhoven. In de zalen vertalen zij de centrale vragen van de tentoonstelling in tastbare interventies: Wanneer respecteer je een grens? Wanneer ga je eroverheen? Wat is privé en wat is publiek? Wanneer werkt het verleggen van een grens bevrijdend, en wanneer is het confronterend of zelfs problematisch? Deze vragen worden op uiteenlopende manieren zichtbaar gemaakt, soms grafisch, soms ruimtelijk en subtiel, dan weer uitgesproken, kleurrijk en verrassend. De interventies zijn niet bedoeld als antwoorden, maar als uitnodiging om stil te staan, te voelen, te twijfelen en opnieuw te kijken.
Kiki & Joost staan bekend om hun verhalende tentoonstellingsdesigns, gekenmerkt door interactieve elementen, organische vormen en grafische kracht. Eerder verzorgden zij de vormgeving voor tentoonstellingen in onder meer het Rijksmuseum in Amsterdam, Museum Singer Laren en het Textielmuseum in Tilburg.
In elke tentoonstellingszaal is spoken word te horen van Salma Ali, voormalig stadsdichter van Weert. Gebaseerd op haar persoonlijke ervaringen verkent zij thema’s als het opgroeien tussen twee culturen en identiteit. Met haar spoken word geeft ze stem aan de diversiteit in Weert en voegt ze een poëtische laag toe aan de tentoonstelling.