Jo Brunenberg Franse watertoren

Jo Brunenberg I Franse Watertorens in de Annex

Jo Brunenberg, geboren in het Limburgse Stramproy in 1949, ontdekte al op jonge leeftijd de liefde voor de fotografie. In 1965 werd hij leerling-fotograaf bij Drukkerij Smeets in Weert. Hierna volgden diverse grafische opleidingen en de Academie voor Industriële Vormgeving in Eindhoven, de huidige Design Academy.
Werk van Jo Brunenberg is vertegenwoordigd in collecties van diverse musea in Amerika en Europa, waaronder Museum W.
Voor zijn expositie in de Annex is een kleine, maar markante selectie gemaakt uit het langlopende project «Portraits de châteaux d’eau» : een zeer uitgebreide reeks zwart-wit foto’s van Franse watertorens.

Jo Brunenberg, Franse Watertorens, Annex 2020

Bijzondere architectuur

Er staan er zo’n twaalfduizend in Frankrijk: watertorens. Bijna oneindig in variëteit en nog volop in gebruik. Kolossaal, maar ook heel klein. Slank of volumineus, oud of modern. Gebouwd van steen, beton of metaal. In een keur aan stijlen die soms de periode verraden waarin de watertoren gebouwd werd. Verouderde watertorens worden af en toe afgebroken, maar tot op de dag van vandaag verrijzen er ook nog steeds nieuwe in het Franse landschap. Jo Brunenberg heeft er het afgelopen decennium ruim 250 in zwart-wit fotografie vastgelegd.

Jo Brunenberg, Franse Watertorens, Annex 2020

Jo Brunenberg, Franse Watertorens, Annex 2020

In Frankrijk vormen watertorens een opvallende schakel in de drinkwatervoorziening. Ze fungeren eveneens als oriëntatiepunten in het landschap. Functionele constructies, puur design, architecturale hoogstandjes of door kunstenaars gedecoreerd: het zijn soms adembenemende, soms ronduit lelijke, dan weer neutrale bouwsels in de landschappelijke of bebouwde omgeving.

In de ban

Al in de zeventiger jaren fotografeerde Jo Brunenberg incidenteel watertorens, maar vanaf 2008 raakt hij definitief in de ban van de enorme rijkdom aan vormen en stijlen. Tijdens talrijke reizen kriskras door Frankrijk fotografeerde hij deze vaak iconische bouwwerken zowel in stedelijk gebied als op veelal hoger gelegen plaatsen verspreid over het platteland.

Jo Brunenberg, Franse Watertorens, Annex 2020

Brunenberg zelf beschouwt zijn foto’s als portretten die een breed scala aan persoonlijkheden en karakters in het landschap, en in de steden en dorpen tonen. Omgeving en de couleur locale mogen deel uitmaken van het beeld. Zo worden het ware portretten waarbij het toeval, de seizoenen, de wisselende weersomstandigheden en de werking van licht en schaduw een wezenlijke rol spelen.  

Maarten van Rossem over de watertoren

Maarten van Rossem (historicus, presentator, schrijver en voormalig hoogleraar) is een warm pleitbezorger voor het behoud van, met name historische, Nederlandse watertorens. Jo Brunenberg en Van Rossem vonden elkaar in hun voorliefde voor bijzondere watertorens en zo ontstond dit interview waarin Maarten van Rossem enthousiast, met de nodige humor, maar vooral met veel interessante en relevante informatie vertelt over dit onderwerp.

Dit interview is opgenomen op 18 augustus bij en in de watertoren bij Heuveloord langs de Jutfaseweg in Utrecht.

Documentaire

In de expositie is eveneens een korte documentaire te zien, gefilmd in Frankrijk door Jo Brunenberg in samenwerking met Rino Boersma. Tijdens terloopse en spontane ontmoetingen met mensen die in de nabijheid van de watertorens leven, stelde Brunenberg hen een aantal vragen. Deze gesprekken leverden een verrassende verscheidenheid aan ontroerende, informatieve, grappige of no-nonsense reacties op.

Jo Brunenberg, Franse Watertorens, Annex 2020

Boek

Bij het Watertoren-project van Brunenberg verschijnt een 240 pagina’s tellend fotoboek in een beperkte oplage van 50 stuks. Het eerste proefexemplaar is in te zien op de expositie. Verschijningsdatum december 2020; intekenen op het boek kan tijdens de expositie in de Annex.

Tot slot nog een korte film met Jo Brunenberg, waarin hij zelf wat over zijn werk vertelt.